Mezoterapi

Mezoterapi, cilt veya saçlı deri gibi hedef bölgelere çok ince iğnelerle seçilmiş içeriklerin az miktarda enjekte edilmesine dayanan bir uygulamadır. Amaç, bölgeye yönelik destek sağlamaktır ve sonuçlar kişiye göre değişir. Cerrahi gerektirmeyen yaklaşımlar arasında, düzenli cilt bakımı ile birlikte planlanabilir.

Mezoterapi nedir?

Mezoterapi, adını derinin orta katmanına karşılık gelen mezoderm kavramından alan ve ilk olarak Fransa’da tanımlanan bir enjeksiyon yöntemidir. Bu tarihsel köken, uygulamanın her kullanım alanında kanıtlanmış bir tedavi etkisi olduğu anlamına gelmez; etkinlik, seçilen içeriğe, hedef bölgeye ve altta yatan duruma göre değişir.

Enjekte edilen karışım standart değildir. Hyalüronik asit, vitaminler, amino asitler, mineraller veya antioksidanlar gibi bileşenler tek başına ya da birlikte kullanılabilir; tıbbi gerekçeyle farklı içerikler de tercih edilebilir. Hangi bileşenin kimde, hangi sıklıkta ve hangi miktarda kullanılacağı muayene sırasında belirlenir.

Uygulamanın temel mantığı, etkin maddenin hedeflenen alana yakın bir noktaya, yüzeysel biçimde ve küçük hacimlerde verilmesidir. Böylece bölgesel bir destek amaçlanır. Halk arasında cilt canlandırma ya da mezolifting adıyla anılan işlemler de çoğunlukla bu başlık altında değerlendirilir; ancak yüz, saçlı deri ve vücut uygulamalarının amacı, içeriği ve seans planı birbirinden farklıdır. Bu nedenle tek bir tanım üzerinden ortak bir sonuç beklentisi kurmak doğru olmaz.

Hangi amaçlarla tercih edilir?

Mezoterapi uygulamasının kullanım amacı, işlemin yapıldığı bölgeye ve seçilen içeriğe göre değişir; aynı yöntem farklı alanlarda farklı hedeflerle planlanır.

Yüz, boyun ve dekolte bölgesinde daha çok cilt kalitesini desteklemek amacıyla gündeme gelir. Nem kaybına bağlı matlık, kuruluk hissi ve yüzeysel çizgi görünümü olan kişilerde tamamlayıcı bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. Cilt yenileme amacıyla kullanılan enjeksiyon seçenekleri içerik ve hedef bakımından birbirinden ayrılır; örneğin somon DNA aşısı farklı bir bileşen grubuyla planlanan ayrı bir uygulamadır.

Saçlı deride, bazı saç dökülmesi tablolarında destekleyici bir seçenek olarak düşünülebilir. Burada belirleyici olan, dökülmenin nedenine yönelik değerlendirmedir; aynı uygulama her dökülme tipinde benzer yanıt vermeyebilir.

Pigment düzensizliklerinde ise seçilmiş olgularda, diğer yaklaşımlarla birlikte tamamlayıcı olarak ele alınabilir. Vücutta lokal yağlanma ve selülit görünümü de uygulamanın gündeme geldiği alanlar arasındadır.

Bu uygulamanın amaçlanan sonucu tek başına sağlamayabileceği baştan bilinmelidir. Ciltte kolajen ve elastin yapımını kesin biçimde artırdığı, lekeleri tamamen giderdiği ya da saç dökülmesini durdurduğu söylenemez. Cilt sorununun veya dökülmenin nedenine yönelik tıbbi değerlendirme yapılmadan uygulanan işlemlerden beklenen yarar öngörülemez; hormonal bir bozukluk, demir eksikliği ya da bir deri hastalığı tabloya eşlik ediyorsa öncelik bu nedenin ele alınmasındadır.

Mezoterapi uygulaması nasıl yapılır?

Mezoterapi uygulaması, muayene ve hedef bölgenin değerlendirilmesiyle başlar; işlem kararı bu değerlendirme sonrasında verilir.

Görüşmede kişinin beklentisi, tıbbi öyküsü, düzenli kullandığı ilaçlar, bilinen alerjileri, işlem alanında aktif bir deri enfeksiyonu bulunup bulunmadığı ve kanama eğilimi açısından durumu gözden geçirilir. Yakın zamanda yapılmış cilt işlemleri de planı etkileyebilir.

İşlem günü uygulama alanı temizlenir. Hassasiyeti yüksek bölgelerde veya kişinin tercihine göre topikal anestezi kremi kullanılabilir. Ardından çok ince iğnelerle ya da enjeksiyon cihazıyla, planlanan alana yüzeysel ve noktasal uygulamalar yapılır. İşlem sonunda kısa bir gözlem süresi ve bölgenin kontrolü yer alır.

Uygulama sırasında iğne batması, hafif yanma veya baskı hissi olabilir. Bu duyumun şiddeti kişiden kişiye, bölgeden bölgeye değişir; uygulamaların her kişide aynı düzeyde rahat geçtiği düşünülmemelidir.

Seans süresi işlemin alanına göre farklılık gösterir. Pigment değişikliğine yönelik sınırlı bir alanda yapılan uygulama için yaklaşık 15 dakikalık bir süre örnek olarak verilebilir; bu süre lezyon alanına ve uygulama planına göre değişir. Yüz, boyun ve vücut uygulamalarında ise süre işlem alanının genişliğine ve uygulama planına göre değişir.

Uygulama kararı, kullanılacak içerik ve seans planı hekim muayenesiyle belirlenir; aynı şikâyet için farklı kişilerde farklı planlar uygun olabilir.

Cilt mezoterapisi yüz için ne işe yarar?

Yüz için cilt mezoterapisi, daha çok nem kaybı, matlık, ince çizgi görünümü ve genel cilt kalitesine yönelik destekleyici bir uygulama olarak planlanır.

Bu işlem günlük dilde yüz mezoterapisi ya da mezolifting adıyla da anılır. Uygun bulunan olgularda yalnızca yüz değil; boyun, dekolte ve el sırtı gibi cildin inceldiği ya da elastikiyetinin azaldığı bölgeler de değerlendirilebilir.

İçerik seçimi cildin ihtiyacına göre yapılır. Hyalüronik asit ağırlıklı karışımlar daha çok nemlenme hedefiyle, amino asit, vitamin ve antioksidan içerenler ise cilt desteği amacıyla tercih edilebilir. Her ürün her cilt sorunu için uygun değildir; aktif akne, belirgin tahriş veya hassasiyet varsa plan değişebilir.

Belirgin sarkma, derin kırışıklık ve hacim kaybında bu yöntem tek başına yeterli olmayabilir. Cilt kalitesi ile hacim kaybı farklı sorunlardır: yüzün belirli bölgelerinde dolgunluk azalmışsa dolgu uygulamaları gibi amaç odaklı seçenekler ayrıca değerlendirilir; cilt yüzeyindeki matlık ve kuruluk ise farklı bir başlık altında ele alınır.

Ciltteki nem ve canlılık görünümünde değişim bazı kişilerde ilk uygulamadan sonra fark edilebilir. Takip planında 3-4 ayda bir tekrar seçeneği gündeme gelebilir; ancak bu, herkes için geçerli bir rutin değildir ve kullanılan içerik ile cilt bulgularına göre yeniden düzenlenir.

Saç mezoterapisi kimlerde düşünülebilir?

Saç mezoterapisi, saç dökülmesinin nedeni belirlendikten sonra bazı kişilerde destekleyici bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Dökülme; yoğun stres dönemleri, mevsimsel değişimler, gebelik sonrası dönem, tiroid veya diğer hormonal nedenler ve genetik yatkınlık gibi birbirinden farklı tablolarla ilişkili olabilir. Bu tabloların her biri ayrı değerlendirme ve farklı tedavi yaklaşımları gerektirebilir; ortak bir protokol uygulanması doğru olmaz.

Ani başlayan, yamalar hâlinde ilerleyen, kaşıntı, kızarıklık, pullanma veya ağrı gibi deri bulgularının eşlik ettiği dökülmelerde öncelik dermatolojik değerlendirmededir. Bu durumlarda altta yatan hastalık tedavi edilmeden yapılan uygulamalardan beklenen yarar sağlanmayabilir.

İşlem sırasında kişiye göre seçilen içerikler saçlı deriye mikroenjeksiyonlarla, yüzeysel olarak verilir. Yeni saç çıkışı ya da dökülmenin seyri konusunda öngörüde bulunmak mümkün değildir; yanıt kişiden kişiye değişir.

Saçlı deriye yönelik enjeksiyon yaklaşımlarında tedavi seçimi doğrudan dökülmenin nedenine bağlıdır. Bu yöntem birçok durumda tek başına yeterli olmayabilir; beslenme eksikliklerinin giderilmesi, uygun topikal ya da sistemik tedaviler ve düzenli takip birlikte planlanabilir. Bilimsel kanıt düzeyi de kullanılan içeriğe göre farklılık gösterir; bazı bileşenler için veriler sınırlıdır.

Leke tedavisinde mezoterapi nasıl planlanır?

Leke tedavisinde mezoterapi planı yapılmadan önce pigment değişikliğinin nedeni ve türü değerlendirilmelidir; bu ayrım yapılmadan içerik seçimi uygun biçimde yapılamaz.

Güneş hasarına bağlı lekeler, melazma, akne sonrası gelişen renk değişiklikleri veya başka pigment sorunları aynı şekilde ele alınmaz. Bazı tablolar hormonal etkenlerle ya da kullanılan ilaçlarla ilişkili olabilir; bu durumlarda yalnızca yüzeysel yaklaşımlar yetersiz kalabilir. Yüzeysel yenileme amacıyla gündeme gelen peeling uygulamaları da leke tipine göre ayrıca değerlendirilen bir seçenektir.

İçeriğin seçimi, işlem aralıkları ve eşlik edecek güneşten korunma yaklaşımı kişiye göre planlanır. Daha önceki uygulama alışkanlıklarında 10 günde bir yapılan ve lekenin derecesine göre 4 ile 6 seans arasında değişen planlar örnek olarak verilmiştir; bu sayılar leke türüne ve kullanılan içeriğe göre değişir, evrensel bir standart değildir.

Pigment sorunlarında işlem sonrası dönem ayrı bir önem taşır. Kızarıklık, tahriş ve bazı kişilerde pigmentin daha da koyulaşması görülebileceği için yüksek koruma faktörlü güneş koruyucu kullanımı ve yoğun güneş saatlerinden kaçınma önerilir.

Bölgesel incelmede mezoterapinin yeri

Vücut mezoterapisi, bazı kişilerde lokal yağ birikimi ya da selülit görünümüne yönelik destekleyici bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.

Bölgesel incelme, kilo kaybıyla aynı kavram değildir. Sonuçlar kişinin yağ dağılımına, cilt yapısına, beslenme ve hareket alışkanlıklarına ve uygulama planına göre farklılık gösterir; belirli bir ölçüde azalma vaat edilemez. Vücut şekillendirme hedefi olan kişilerde bölgesel incelme başlığı altında toplanan farklı yöntemler, beklentiye göre birlikte ya da ayrı ayrı değerlendirilir.

Seans süresi uygulama alanına göre değişir. İşlemden sonra günlük yaşama genellikle kısa sürede dönülür. Yine de uygulama bölgesinde geçici hassasiyet, kızarıklık veya morarma görülebilir. Bu dönemde güneş ve yoğun ısı maruziyeti, sauna ve solaryum konusunda hekimin verdiği önerilere uyulması beklenir.

Kimlerde uygun bulunmayabilir?

Mezoterapi uygulaması; hamilelik, aktif enfeksiyon, kullanılan içeriğe karşı bilinen alerji ve kontrolsüz seyreden bazı hastalıklarda ertelenebilir ya da uygun bulunmayabilir.

Daha önce mutlak engel gibi sıralanan bazı durumlar, bugün hekim değerlendirmesi gerektiren başlıklar olarak ele alınır. Hamilelik ve emzirme dönemi, felç öyküsü, diyabet, kanama ve pıhtılaşma sorunları ile çoklu ilaç kullanan kalp hastalıkları bu başlıklar arasındadır. Her diyabet ya da her kalp hastalığı otomatik olarak dışlanma nedeni sayılmaz; hastalığın kontrol düzeyi, kullanılan ilaçlar ve uygulanması planlanan içerik üzerinden karar verilir.

Otoimmün hastalıklar, bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler, kan sulandırıcı kullanımı, işlem alanında aktif uçuk ya da herhangi bir deri enfeksiyonu, keloid eğilimi ve yakın zamanda geçirilmiş cilt işlemleri de tıbbi öyküde mutlaka belirtilmelidir.

Bu başlıklar tanı koymak ya da kişiye özel bir öneri vermek amacı taşımaz. Uygulamanın güvenliği, ayrıntılı tıbbi öykü alınması ve muayene ile değerlendirilir; eksik bilgi verilmesi riskleri artırabilir.

Mezoterapi yan etkileri nelerdir?

Mezoterapi yan etkileri arasında en sık görülenler, enjeksiyon alanında kızarıklık, hassasiyet, hafif şişlik ve morarmadır; bunlar genellikle kısa sürede geriler.

İğne uygulanan bölgede eziklik hissi veya küçük çürükler oluşabilir ve bu durumlar çoğunlukla geçicidir. Buna karşın, kullanılan ürünlerin vücuda hiçbir biçimde etki etmediği ya da yan etki ihtimalinin bulunmadığı söylenemez; enjeksiyonla verilen her madde için istenmeyen yanıt olasılığı vardır.

Daha seyrek görülen fakat önemli riskler arasında bölgesel enfeksiyon, içeriğe karşı gelişen alerjik reaksiyon, beklenenden uzun süren ağrı, cilt altında nodül oluşumu, ciltte açılma ya da koyulaşma biçiminde renk değişiklikleri ve uygulama tekniğine bağlı düzensizlikler sayılabilir. Çok ince iğnelerle yapılan yüzeysel uygulamalarda bile damar yaralanmasına bağlı belirgin morarmalar görülebilir.

Güvenlik açısından; kullanılan ürünün içeriği ve kaynağı, tek kullanımlık malzemelerle sağlanan steril koşullar, uygulama tekniği ve kişinin genel sağlık durumu birlikte belirleyicidir. Bu nedenle işlemin tıbbi ortamda yapılması önem taşır.

İşlem sonrasında artan ve yayılan kızarıklık, ısı artışı, akıntı, ateş, yaygın döküntü, dudak ve göz kapaklarında şişme, nefes darlığı ya da beklenmeyen şiddette ağrı gibi belirtiler ortaya çıkarsa gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Uygulama öncesinde ve sonrasında nelere dikkat edilir?

Mezoterapi uygulaması öncesinde kullanılan ilaçların, bitkisel takviyelerin, bilinen alerjilerin, mevcut hastalıkların ve yakın zamanda yapılmış cilt işlemlerinin hekimle paylaşılması gerekir; plan büyük ölçüde bu bilgilere göre şekillenir.

İşlem günü makyaj, tahriş edici kozmetik ürünler ve işlem alanındaki aktif deri sorunları konusunda verilen yönlendirmelere uyulur. Bazı durumlarda uygulamanın ertelenmesi gündeme gelebilir.

Sonrasında uygulama bölgesine dokunmamak, ilk dönemde yoğun sıcaklık, sauna, güneş ve solaryumdan uzak durmak, ağır egzersizi ve tahriş edici bakım ürünlerini bir süre ertelemek önerilebilir. Bu önerilerin kapsamı ve süresi, kullanılan içeriğe ve işlem alanına göre kişiye özel olarak belirlenir. Ciltteki kızarıklık ve hassasiyet geçmeden yoğun güneş maruziyetinden kaçınılması özellikle vurgulanır.

Özellikle vücuda yönelik uygulamalarda; günde yaklaşık 2 litre su tüketimi, düzenli yürüyüş, sigara ve alkolden uzak durma, tuz, kahve, çay ve yağlı yiyeceklerin azaltılması, uyku düzeni, kabızlıktan kaçınma ve stres yönetimi gibi başlıklar gündeme gelir. Bunlar herkese uygulanan zorunlu bir işlem sonrası protokol değil, genel sağlık ve kişinin hedefleriyle ilişkili yaşam biçimi düzenlemeleridir.

Seans aralıkları da sabit değildir. Geçmişte en az 5 gün ile 1 hafta arası aralıklardan söz edilmiştir; bu aralık kullanılan ürüne ve hedef bölgeye göre değişebilen bir plan örneğidir.

Uygulamanın uygunluğu, içerik seçimi ve seans planı, Prof. Dr. Şükrü Yazar tarafından yapılan muayene ve bölge değerlendirmesiyle belirlenir.

Sıkça sorulan sorular

Mezoterapi iğnesi acıtır mı?

Uygulama sırasında batma, yanma veya hassasiyet hissi olabilir. Hissedilen düzey; işlem alanına, kullanılan tekniğe, kişinin ağrı eşiğine ve gerekirse uygulanan lokal uyuşturma yöntemine göre değişir.

Yüz mezoterapisi ne zaman etkisini gösterir?

Ciltteki nem ve canlılık görünümündeki değişim bazı kişilerde erken fark edilebilir. Görünür etki ve kalıcılık cilt yapısına, kullanılan içeriğe ve planlanan seanslara göre farklılık gösterir; kesin bir sonuç süresi vermek uygun olmaz.

Saç mezoterapisi saç çıkarır mı?

Bazı saç dökülmesi tiplerinde destekleyici olarak değerlendirilebilir; ancak yeni saç çıkışı ya da dökülmenin seyri konusunda önceden bir sonuç öngörülemez. Dökülmenin nedeni belirlenmeden uygulamanın yararı tahmin edilemez.

İşlemden sonra yüz yıkanır mı?

Yüzün ne zaman yıkanacağı ve hangi ürünlerin kullanılacağı, uygulanan içeriğe ve ciltteki hassasiyete göre değişir. İşlem sonrasında uygulayıcının verdiği bakım talimatına uyulması gerekir.

Botoks ile aynı işlem midir?

İkisi farklı içerik, etki mekanizması ve amaca sahip enjeksiyon uygulamalarıdır. Biri daha çok cilt kalitesi veya saçlı deri desteği için planlanırken botoks belirli kasların hareketini geçici olarak azaltmayı hedefler.

İşlem sonrası morarma normal midir?

Enjeksiyon alanında hafif morarma veya kızarıklık görülebilir ve çoğu zaman geçicidir. Morarma yaygınlaşıyorsa, ağrı belirginleşiyorsa ya da enfeksiyon bulguları eşlik ediyorsa tıbbi değerlendirme gerekir.

Kaynaklar

• Systematic review of mesotherapy: a novel avenue for the treatment of hair loss — PubMed
• Employing hyaluronic acid-based mesotherapy for facial rejuvenation — PubMed

Buradaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez.